KISMAAYO, JUBALAND – Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada ee Dowlad Goboleedka Jubaland ayaa maanta magaalada Kismaayo ku qabatay munaasabad heer sare ah oo lagu soo xirayay xuska Toddobaadka Caalamiga ah ee Tallaalka (World Immunization Week). Xuskan oo sannad walba laga xuso caalamka oo dhan, ayaa sanadkan Jubaland looga dabbaal-degay iyadoo la dareemayo guulo muhiim ah oo laga gaaray gaarsiinta tallaalka ee deegaannada fog-fog.
Muhiimadda Toddobaadka Tallaalka Caalamiga ah
Toddobaadka Tallaalka Caalamiga ah ma ahan oo kaliya xus caadi ah, balse waa ol’ole caalami ah oo ujeeddadiisu tahay in la xoojiyo difaaca jirka ee carruurta iyo dadka nugul. Maadaama uu tallaalku yahay mid ka mid ah guulaha ugu waaweyn ee sayniska caafimaadka, munaasabaddan waxay diiradda lagu saarayay kor u qaadista wacyiga bulshada iyo muujinta doorka lama huraanka ah ee tallaalku ku leeyahay badbaadinta nolosha carruurta, gaar ahaan kuwa da’doodu ka yar tahay shanta sano ee u nugul cudurrada dillaaca.
Cudurrada sida Jadeecada, Booliyada (Curyaanka), Kulaalaha, iyo Qaaxada ayaa weli khatar ku ah carruurta Soomaaliyeed, sidaas darteed toddobaadkan wuxuu ahaa fursad lagu xusuusiyo waalidiinta inay carruurtooda geeyaan xarumaha caafimaadka si ay u helaan dhibicda iyo duritaanka badbaadada.
Ka-qaybgalka Mas’uuliyiinta iyo Howlwadeennada
Munaasabadda lagu soo xirayay ol’olahan waxaa kasoo qeyb galay mas’uuliyiin sar-sare, aqoonyahanno dhanka caafimaadka ah, iyo wakiillo ka socday bulshada rayidka ah. Mas’uuliyiinta goobjoogga ahaa waxaa ka mid ahaa:
- Mudane Garaad Aadan, Kusimaha Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Caafimaadka Jubaland.
- Dr. Maxamed Bashiir Nuur, Agaasimaha Waaxda Caafimaadka Qoyska.
- Cabdirisaaq Jaamuus, Isku-duwaha Caafimaadka Gobolka Jubbada Hoose.
- Maxamed Sheekh Aadan, Isku-duwaha Caafimaadka Degmada Kismaayo.
- Isku-duwaha Caafimaadka Degmada Jamaame iyo xubno kale.
Sidoo kale, waxaa goobta joogay geesiyaasha safka hore ee caafimaadka—waa kalkaaliyeyaasha iyo tallaalayaasha maalin walba u taga qoysaska si ay u tallaalaan carruurta.
Khudbadaha iyo Farriimaha Muhiimka ah
Intii ay socotay munaasabadda, Kusimaha Agaasimaha Guud, Mudane Garaad Aadan, oo hadal ka jeediyay goobta, ayaa ku dheeraaday muhiimadda ay wasaaraddu siineyso tallaalka. “Tallaalku waa gaashaan dabiici ah oo aan carruurteena uga dhigayno cudurrada dilaaga ah. Waa mas’uuliyad saaran waalidiinta iyo dowladdaba inaan xaqiijinno in cunug kasta oo ku nool Jubaland uu helo xuquuqdiisa caafimaad,” ayuu yiri Mudane Garaad.
Dhankiisa, Dr. Maxamed Bashiir Nuur, oo ah Agaasimaha Waaxda Caafimaadka Qoyska, ayaa ka warbixiyay caqabadaha hortaagan tallaalka iyo sida looga gudbi karo. Waxa uu xusay in weli ay jiraan qoysas ka shakisan tallaalka, balse uu xaqiijiyay in tallaallada ay bixiso wasaaraddu ay yihiin kuwo ammaan ah, tayo leh, isla markaana caalami ah.
Iskaashiga iyo Wacyigelinta Bulshada
Mas’uuliyiinta ayaa si wadajir ah carrabka ku adkeeyay in guusha tallaalku ay ku xiran tahay iskaashiga ka dhexeeya dowladda, shaqaalaha caafimaadka, iyo bulshada. Waxaa la iftiimiyay in hay’adaha taageera caafimaadka sida UNICEF iyo WHO ay door muhiim ah ka ciyaaraan saadka iyo keenista tallaalka, balse doorka ugu weyn uu yahay midka waalidiinta oo ah inay carruurta keenaan goobaha loogu talagalay.
Isku-duwaha Caafimaadka Gobolka Jubbada Hoose, Cabdirisaaq Jaamuus, ayaa sheegay in degmooyinka gobolka ay ka socdeen ol’oleyaal ballaaran toddobaadkan oo dhan, isagoo ku ammaanay shaqaalaha caafimaadka dulqaadka iyo dhabar-adayga ay muujiyeen intii ay shaqadu socotay.
Ballanqaadyada Mustaqbalka iyo Qorshaha Wasaaradda
Ugu dambeyntii, Wasaaradda Caafimaadka Jubbaland waxay soo saartay baaq iyo ballanqaad ku aaddan mustaqbalka caafimaadka ee dowlad goboleedka:
- Gaaritaanka Deegaannada Fog: Wasaaraddu waxay ballanqaadday inay gaari doonto deegaannada miyiga ah iyo kuwa fog-fog ee ay adag tahay in adeegyada caafimaad gaaraan.
- Kordhinta Goobaha Tallaalka: Waxaa la qorsheynayaa in la kordhiyo xarumaha bixiya tallaalka joogtada ah si aan looga sugin oo kaliya xilliyada ol’olaha.
- La-dagaallanka Wararka Been-abuurka ah: Waxaa la xoojin doonaa wacyigelinta baraha bulshada iyo idaacadaha si meesha looga saaro cabsida iyo wararka khaldan ee laga faafiyo tallaalka.
Xiritaanka munaasabadda ayaa kusoo dhammaatay jawi is-afgarad iyo go’aan qaadasho leh, iyadoo dhammaan ka qaybgalayaashu ay hoosta ka xariiqeen hal-ku-dhigga ah: “Tallaalku waa Badbaado, Ha ka Reebin Ilmahaaga.”



