Gogoldhig: masiibada waxbarashada ee dhexda u gashay dagaalka
Dagaallada hubeysan ee ka dhex qarxa dalalka ma ahan oo kaliya kuwo saameeya awoodda milatari iyo dhaqaalaha, balse waxay nabar aan bogsan ku reebaan mustaqbalka jiilalka soo koraya. Warbixintii ugu dambeysay ee ka soo baxda Wasaaradda Waxbarashada ee dalka Iiraan ayaa daaha ka qaadday khasaare baaxad leh oo soo gaaray bahda waxbarashada tan iyo markii uu bilowday dagaalka u dhexeeya dhinacooda iyo isbahaysiga Mareykanka iyo Israa’iil.
Warbixintan waxay si qoto dheer u falanqaynaysaa tirada dhimashada, burburka dugsiyada, iyo dhacdadii naxdinta lahayd ee magaalada Minab, taas oo noqotay barta ay indhaha caalamku ku soo jeestaan.
Khasaaraha Nafaq leh: Ardayda iyo Macallimiinta
Wasaaradda Waxbarashada Iiraan ayaa si rasmi ah u xaqiijisay in tirada dadka ka tirsan bahda waxbarashada ee lagu dilay colaaddan ay gaartay 344 qof. Tiradan ayaan ahayn mid tiro kaliya ah, balse waxay ka dhigan tahay mustaqbal la damiyey iyo aqoon-yahanadii dalka oo la beegsaday.
- Ardayda: Tirada ugu badan ee dhimashada waxay ku dhacday ardayda, halkaas oo ay noloshooda ku waayeen 277 arday. Ardaydan ayaa ahaa kuwo ku haminayay inay dalkooda iyo dadkooda u adeegaan, balse noloshoodu waxay ku soo dhammaatay gudaha ama agagaarka goobahooda waxbarasho.
- Macallimiinta: Waxaa sidoo kale la xaqiijiyay dhimashada 67 macallin. Macallimiintan ayaa ahaa tiirarka aqoonta ee dalka, waxaana dhimashadoodu ay dhabar-jab weyn ku tahay nidaamka waxbarashada ee dalka Iiraan, maadaama la waayay khibraddii iyo aqoontii ay u gudbin lahaayeen jiilka cusub.
Burburka Dugsiyada: Goobihii Aqoonta oo Noqday Goobaha Dagaalka
Waxa intaas dheer khasaaraha nafeed, mid hantiyadeed oo baaxad leh oo gaaray kaabayaasha waxbarashada. Wasaaraddu waxay sheegtay in 857 dugsi ay soo gaartay waxyeello kala duwan. Qaar ka mid ah dugsiyadan ayaa gebi ahaanba dhulka lala simay, halka kuwo kalena ay soo gaartay waxyeello dhanka dhismaha ah oo ka dhigtay kuwo aan ammaan ahayn oo aan waxbarasho loo isticmaali karin.
Burburka intaas le’eg ee dugsiyada wuxuu saameyn toos ah ku yeeshay boqolaal kun oo arday ah, kuwaas oo hadda ka fog fasalladii waxbarashada. Tani waxay dhalisay cabsi ah inay abuurto jiil waxbarashada ka dib dhaca, taas oo saameyn doonta horumarka muddada dheer ee dalka.
Musiibadii Dugsiga Shajare Tayyiba: Xanuunka Magaalada Minab
Mid ka mid ah dhacdooyinka ugu naxdinta badan ee dagaalkan intii uu socday ayaa ahayd weerarkii lagu qaaday dugsiga Shajare Tayyiba oo ku yaalla magaalada Minab. Subaxnimadii Sabtida ee taariikhdu ahayd 29-ka Maarso, qiyaastii afar saacadood kadib markii ay bilaabmeen duqeymaha cirka ee Mareykanka iyo Israa’iil ee ka dhanka ah Iiraan, ayaa lala beegsaday dugsigan.
Weerarkan ayaa dhaliyay muran xooggan iyo cambaareyn caalami ah. Waxaa la xaqiijiyay in weerarkaasi ay ku dhinteen tobanaan arday ah. Waxa ugu xanuunka badan ayaa ah in inta badan dhibanayaashu ay ahaayeen arday aad u da’ yar:
- Da’da Ardayda: Carruurta la dilay waxay u dhaxaysay 7 ilaa 12 sano. Waa da’dii ay carruurtu baranayeen asaasiga waxbarashada iyo ciyaarta, balse waxay la kulmeen gantaallo iyo qaraxyo.
- Khasaaraha kale: Goobta looma harin oo kaliya ardayda; waxaa sidoo kale lagu dilay macallimiin iyo waalidiin markaas carruurtooda u soo kaxeeyay dugsiga ama ku sugnaa nawaaxiga goobta.
Saameynta Nafsiga ah iyo Baaqyada Caalamiga ah
Dhibaatadu ma ahan kaliya dhimashada iyo burburka dhismaha, balse waxaa jira saameyn nafsiyad oo aad u daran oo soo gaartay carruurta ka badbaaday weeraradaas. Cabsi, naxdin iyo hurdo la’aan ayaa hadda haysata arday badan oo Iiraaniyiin ah.
Wasaaradda Waxbarashada Iiraan ayaa ugu baaqday hay’adaha caalamiga ah ee u dooda xuquuqda carruurta iyo waxbarashada, sida UNESCO iyo UNICEF, inay soo fara-geliyaan xaaladda, ayna baadhitaan madax-bannaan ku sameeyaan beegsiga loo geysanayo goobaha rayidka ah, gaar ahaan dugsiyada.
Gunaanad
Dagaalka Mareykanka, Israa’iil iyo Iiraan wuxuu galay waji cusub oo ay dhibaatada ugu weyn dhabarka u ridanayaan dadka aan waxba galabsan. Tirada 344 ee ardayda iyo macallimiinta ah waa mid muujinaysa qiimaha qaaliga ah ee lagu bixinayo colaaddan. Haddii aan si degdeg ah loo joojin beegsiga goobaha waxbarashada, mustaqbalka jiil dhan ayaa ku dhex baabi’i doona qiiqa iyo qaraxyada dagaalka.
About the Author
